Pages

Πέτρος Δήμας

>
Ο Πέτρος Δήμας γεννήθηκε στις 18-3-1917 στο Αγρίνιο, όπου και πέθανε το 2005. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα, αλλά δεν άσκησε επάγγελμα νομικού. Για ένα μακρύ χρονικό διάστημα ήταν διευθυντής στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αγρινίου. Ασχολήθηκε από τα νεανικά του χρόνια με την ποίηση και την πεζογραφία. Ποιήματά του δημοσιεύτηκαν σε πολλά περιοδικά. Το 1940 κυκλοφόρησε το έργο του «Στη βορινή πλαγιά της Κυρά Βγένας». Το 1944 τα «Δέκα μικρά ποιήματα», αργότερα (1957) οι μεταφράσεις ποιημάτων του Φράνσις Ζαμ, τα «παλιά χαρτιά» το 1959, ενώ ακολούθησαν μεταφράσεις ποιημάτων της Ντίκινσον, του Ομάρ Καγιάμ, του Χιμένεθ και άλλων. Μερικές από τις καλλίτερες μεταφράσεις του δημοσιεύτηκαν και στο Αγρινιώτικο περιοδικό «Διαλεκτική». Πρόσφατα σε καλαίσθητο τόμο των εκδόσεων Γαβριηλίδη κυκλοφόρησαν μεταφράσεις κινέζικης ποίησης με τον τίτλο "Ολίγο φώς και μακρινό" (βλέπετε σημείωμα σε άλλη σελίδα). Το έργο του ανθολογείται στη γνωστή ανθολογία του Μιχ. Περάνθη, εμώ μελέτες γι αυτό έχουν γράψει ο Δημ. Γιάκος («Νέα Εποχή» Αγρινίου 13-3-1940 και αλλού), ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος («Πρωία» 13-5-1940), ο Ναπολέων Λαπαθιώτης («Νέα Εστία» τεύχος 328, 15-8-1940) και από τους νεώτερους ο Δημοσθένης Γεωργοβασίλης, ο Φ. Στεργίου, ο Κ. Στεργιόπουλος, ο Κ. Τριανταφυλλίδης κ.α.  
Όπως γράφει ο Φ. Στεργίου στο βιβλίο του «Πρόσωπα της Λογοτεχνίας μας» έκδοση 1979: « ....Η ποίηση του Π.Δ. είναι βαθύτατα λυρική στην ουσία της και διαποτίζεται από τη νοσταλγία. Είναι μια αγιάτρευτη νοσταλγία της κατατρύφερης ηλικίας, που διαμόρφωσε μια ιδιοσυγκρασία ρεμβώδη, φιλομοναστική, σαρκαστική και πεσσιμιστική. Εκείνο που χαρακτηρίζει την ποίησή του είναι η καθαρή και πυκνή ποιητική έκφραση, η οποία πετυχαίνεται με την άγρυπνη φροντίδα της λέξης και την υψηλή συνείδηση της ποιότητας του λόγου, πράγματα που του εξασφαλίζουν μια άρτια τεχνική. Ποιητής που περιορίζεται στη βίωση μια ατομικής εμπειρίας ο Δήμας, διακρίνεται για την γνησιότητα της φωνής του, την ευγένεια των αισθημάτων και τη λυρική συντομία. Αποφεύγει του άνοστους λυρικούς γλυκασμούς και με την μουσική, αλλά και την πλαστική αίσθηση της γλώσσας, με καθαρές και υποβλητικές εικόνες, αισθητοποιεί τα σαλέματα της ψυχής του δημιουργώντας ό,τι απλά ονομάζουμε ποίηση....»
Πέραν όμως από την κριτική για το έργο του, όσοι γνωρίζουν τον Δήμα από κοντά δεν θα παρέλειπαν να προσθέσουν και να βεβαιώσουν ότι ο ποιητής έχει μια προσωπικότητα όχι τυχαία. Αυστηρός στις επιλογές του. Επιλογές, προσώπων και τρόπων ζωής, που γίνονται με σταθερά και απαρασάλευτα κριτήρια, κριτήρια σχεδόν αισθητικά. Έχουν επίσης αυτοί που τον γνωρίζουν να ομολογήσουν ότι ο επιφανειακός συντηρητισμός της προσωπικότητάς του κρύβει μια τολμηρή, σχεδόν ανατρεπτική, θεώρηση των κοινωνικών δεδομένων, που εδράζεται σε βαθιά βιωμένη και για τούτο πλήρως αφομοιωμένη  φιλοσοφική ενατένιση του σύγχρονου κόσμου. Από το κόσμο αυτό φροντίζει να τηρεί με επιμέλεια τις αποστάσεις του, όχι από αριστοκρατική ξιπασιά, αλλά «θεωρίης ένεκεν».. Για το λόγο αυτό η φιλομοναστικότητα που του αποδίδουν οφείλεται στο προσωπικό του ήθος και ύφος, ή στην «προς εαυτόν» συμπεριφορά του και στα κριτήρια των επιλογών του.. Κατανοώντας, αλλά μη αποδεχόμενος ο ίδιος, την διάχυτη συμβατική, υποκριτική και σχεδόν αγοραία συμπεριφορά των συγχρόνων του, δεν κρύβει από κανέναν τον σαρκασμό του. Έστω και ως τρόπου άμυνας  απέναντι στη συνείδηση του ανέφικτου, της αδυναμίας και του πεπερασμένου. Απέναντι στη βεβαιότητα του θανάτου. Μιας βεβαιότητας, που εν τούτοις, συνομολογεί  με το Σολωμό τη ζωή ως «μέγα καλό και πρώτο».
Ι.Π. Βλασσόπουλος



www.epoxi.gr